Kwiklozing in rivieren

KWIK

Kwik is de grootste bron van vervuiling van onze rivieren en kreken. Het zware metaal uit de goudwinning verdwijnt in enorme hoeveelheden in het water. Het maakt de natuur en mensen ernstig ziek. Bekijk de animatie over de ernstige gevolgen van kwik.

Ongereguleerde goudwinning en is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Ongeveer 40,000 goudzoekers, veel Brazilianen, ploegen in Suriname de bossen om op zoek naar goud. Hierbij gebruiken zij grote hoeveelheden kwik dat zich hecht aan het goud. De overgebleven modder, die ook kwik bevat, wordt geloosd in rivieren en andere zoetwaterbronnen.

Bij deze zogenoemde kleinschalige goudwinning wordt naar schatting jaarlijks ongeveer 10.000-20.000 kg goud geproduceerd. In gebieden waar goud wordt gewonnen is de afgelopen ruim tien jaar meer dan 8,500 kilo kwik per vierkante kilometer geloosd in het water en op de grond. Dat is nog niet eens alle kwik die in het milieu terecht komt, want ruim de helft verdampt en wordt dus via de lucht verspreid.

Kwikverontreiniging is één van de grootste bedreigingen voor de gezondheid van lokale gemeenschappen, voornamelijk in de districten Sipaliwini, Brokopondo en Marowijne. Mensen krijgen het kwik binnen via vis die hoge concentraties kwik bevat. De vissen hebben dit op hun beurt binnengekregen door het eten van kleinere visjes, die de kwik weer hebben binnengekregen door het eten van kleine organismen. Dit proces heet bio-accumulatie. Uiteindelijk heeft de laatste vis dus de meeste kwik in zijn lijf. En juist die vissen worden door mensen gegeten. 

Kwik kan bij mensen tot ernstige gezondheidsklachten, leiden, zoals neurologische aandoeningen, kanker en impotentie. Het vergroot bij zwangere vrouwen ook het risico op kinderen die worden geboren met geestelijke en lichamelijke afwijkingen.

Uit onderzoek van onder meer Anton de Kom Universiteit blijkt dat inwoners van lokale en inheemse gemeenschappen in goudwinningsgebieden veel te hoge concentraties kwik in hun lichaam hebben. En in de gemeenschappen hebben mensen al ernstige klachten die lijken op vergifting met kwik. 

Oplossingen

Suriname heeft in 2018 het internationale Minamataverdrag ondertekend. Daarin hebben landen afgesproken om de natuur en de gezondheid van mensen te beschermen tegen het lozen van kwik in het milieu. Daarvoor moet medio dit jaar een Nationaal Actie Plan voor de kleinschalige mijnbouw, de zogenoemde ASGM-sector, gereed zijn. Dit actieplan bevat de maatregelen die noodzakelijk zijn voor het uitbannen van het gebruik van kwik bij de goudwinning.

Actie nodig!

Sinds de ondertekening van het Minamataverdrag is het stil. Er is nog te weinig gebeurd. Toch is er veel mogelijk. Er zijn diverse manieren om kwikvrij goud te winnen, maar die vergen investeringen. En belangrijker: goudzoekers moeten op een andere manier leren werken. Dat zijn ze niet gewend en zoiets kost tijd. Het zal jaren duren voordat de goudwinning kwikvrij is. En juist daarom is er nu al actie nodig door de overheid. We mogen niet nog meer tijd verliezen, terwijl onze bossen en rivieren worden vervuild met kwik. 

SKALIANS

Skalians zijn grote pontons die de rivierbedding omploegen op zoek naar goudaders. Deze destructieve manier van goudwinning verwoest de rivierbedding, de oevers, de stroming van de rivier. Het zorgt ervoor dat vissen verdwijnen en varen op de rivier ineens levensgevaarlijk kan zijn.  Bovendien werken ook skalians nog steeds met kwik dat in de rivier verdwijnt en de vissen vergiftigt. 

20151216_Gold_Dredger_16
Skalians zuigen de modder van de rivierbodem op en halen daar het goud uit. Dit gebeurt ook nog steeds met behulp van kwik. De bevolking profiteert nauwelijks van skalians. De vergunningen zijn in handen van enkelen en op de skalians werken vooral Brazilianen.  Skalians werden eind jaren zeventig in Suriname geïntroduceerd op de Lawarivier en zijn inmiddels in de hele Green Stone Belt actief op rivieren.

Destructie rivierbedding

Overal waar skalians actief zijn veroorzaken ze grote problemen voor de lokale bevolking en de natuur. Door het omploegen van de bodem wordt de ecologische balans in de rivier ernstig verstoord. Diepe plekken worden ondiep, koude plekken worden warm en donkere plekken krijgen voortaan meer licht. Het gevolg is dat vissen verdwijnen en gemeenschappen hun dagelijks voedsel kwijtraken. Ook kan de stroming van de rivier drastisch veranderen door het opzuigen van de rivierbedding.  Dat kan levensgevaarlijke situaties opleveren bij het varen op de rivier die voor bewoners vaak hun enige transportroute is. 

Oplossingen

Skalians veroorzaken enorme maatschappelijke en ecologische schade voor korte termijnopbrengsten waar slechts een kleine groep van profiteert. De regering heeft aangegeven de activiteiten van skalians in heel Suriname te willen stoppen. Maar concrete besluiten en maatregelen blijven uit. Skalians voeren nog altijd hun destructieve activiteiten uit.

De intentie van de regering is goed, maar ze heeft een extra zetje nodig om echte maatregelen te nemen. Onze #SwitiWatra-campagne vraagt daarom om een wettelijk verbod op skalians in de nieuwe Mijnbouwwet. Het duur wel even voordat de nieuwe Mijnbouwwet door de Assemblee is aangenomen. Daarom roepen wij de regering op om nog dit jaar een formeel moratorium af te kondigen op skalians. 

FEITEN

Plastic

Per uur belandt een hoeveelheid plastic in zee waarmee je 11 olympische zwembaden kunt vullen. Per jaar is dat 11 miljoen ton. We hebben in de afgelopen 20 jaar evenveel plastic geproduceerd als in de 80 jaar ervoor. Dit zal in de komende 10 jaar verdubbelen als we nu geen actie ondernemen.

KWIK

Bij de kleinschalige mijnbouw in Suriname wordt jaarlijks ongeveer 10.000-20.000 kg goud geproduceerd. En voor elke kilo goud wordt een kilo kwik gebruikt. Dat betekent dat elk jaar zeker 10.000 kg kwik in de natuur belandt. Bijna de helft komt in de rivieren en kreken en vergiftigt de vissen die wij eten. 

Groene schildpad in Australie

PLASTIC

Ieder jaar komt er steeds meer plastic in de rivierent door vuilnis dat in wordt gestort, via het riool en door zwerfafval dat in het water terecht komt.  Al dat plastic verteert niet en blijft honderden jaren de natuur vervuilen. Het valt uiteen in steeds kleinere stukjes, die ook nog eens steeds giftiger worden en en ons eten terecht komen.

Vissen, vogels en reptielen die in en rondom de rivieren leven eten deze plastic stukjes, omdat ze het voor voedsel aanzien. Je hebt ook vast al eens gehoord van plastic soep in zee. Veruit het meeste plastic in zee komt daar terecht via de rivieren.


In zee vormt al dat plastic een dodelijke soep voor dieren. Zo zien zeeschildpadden als de aitkanti plastic zakjes die in bijna alle winkels gratis worden weggegeven aan voor kwallen. Zij eten die en kunnen vervolgens een pijnlijke verstikkingsdood sterven. Ook vogels en zeezoogdieren, zoals walvissen, sterven een tergend langzame hongerdood, als hun maag vol zit met plastic afval. Net als bij kwik in rivieren, komen microplastics ook terecht in vissen die op ons bord belanden. Daarmee vergiftigen we dus ook onszelf met onze eigen troep.

hoelang-voor-het-afbreekt-in-zee_0

Oplossingen

Iedereen kan elke dag helpen om plastic vervuiling te voorkomen. Met kleine stappen kunnen we samen veel bereiken.
Neem zelf een tas mee naar de winkel en weiger de plastic tasjes.

In andere landen hebben regeringen maatregelen genomen tegen plastic vervuiling. Bijvoorbeeld via een verbod op eenmalig plastic, zoals plastic zakjes en wegwerpbestek. Of door mensen verplicht te laten betalen voor plastic tasjes. Statiegeld op petflessen heeft zich internationaal ook bewezen als effectieve maatregel. En natuurlijk moeten we iedereen blijven vertellen dat natuur en wij zelf ziek worden van al het plastic dat elke dag in de rivieren en de zee terecht komt. 

ik vraag DE regering en dE nATIONALE aSSEMBLEE OM maatregelen te nemen voor rivieren zonder skalians